Çin, sonu olmayan yolculuk (3) </B>
Çin de filozofi, ilahi bir dinin olabileceği kadar önemli bir yere sahip... Son iki bin yıldan bu yana devam etmekte olan Konfüçyüs felsefesi, Çin toplumu üzerinde hala etkin... Büyük düşünür ve eğitim adamının bıraktığı yazıtlar ve öğrencilerinin isimlerinin yazılı olduğu tabletler, Pekin’deki Konfüçyüs Tapınağı’nda sergileniyor. Çin de ikinci önemli filozofi olan Taoizim, Konfüçyanizmin tamamlayıcı... Tibetten gelen Budizmin reforme edilmiş sarı meshebi, en yaygın olanı. Çin de on kişiden beşi budist, ikinci çoğunluk taoistler, geri kalan ise hıristiyan ve müslüman.

Batının Konfüçyüs adını verdiği, asıl adı Kong Qui (Kong-fu zi yada Kongzi olarak da bilinir) olan Konfüçyüs, MÖ 551-479 yılları arasında yaşadı. Hayatı boyunca fakirlerle ilgili olan Kongzi, Çin de sadece asillere ve devlet kademesinde çalışanlara eğitim verildiği bir dönemde kurduğu okulu, öğrenme isteği olan herkese açtı. İnsanoğlunun hayattaki amacının mutluluk olması gerektiğini ve bunu başarmak içinde, yöneticilerin ve bireylerin diğerlerinin mutluluğu için çalışması gerektiğine inandı. Eğitimle her vatandaşın iyi bir yönetici olabileceğini savunan Kongzi, önceleri iyi bir şöhrete sahip değildi ancak daha sonra öğretisi devlet doktrini yapıldı. Konfüçyüs öğretisi zamanla, kült haline getirilirken, ülkenin birçok yerinde Konfüçyüs ilkelerini öğreten okullar açıldı. 1302 yılında Pekin de üniversite olarak inşa edilen bugünün Konfüçyüs Tapınak’ı bunların başında geliyor. Çinde Antik Çağ dederebeylik sisteminin yansıması olan Konfüçyüsyanizmin kurucusu adına yapılan tapınağın sıradışı bölümleri filozofiden çok ilahi bir dinin varlığını hissettiriyor; özellikle eğitim amaçlı kurulan okulun bahçesindeki Kongzi’nin ruhuna verilen kurbanların yakıldığı odalar.

Konfüçyüs Tapınağı’nın yakınındaki Lama Tapınağı ise Pekin’deki en büyük Budist Lama tapınağı. Prens Yongzhang’e ikametgah olarak 1694 yılında inşa edilmiş, 1744 de tapınak haline getirilmiş... Bugün turizmin yanısıra hala tapınak olarak hizmet verirken, Moğolistan’dan getirilen 70 lama, az bir maaşla burada çalışıyor. Moğol-Tibet dini olarak bilinen Lamaizmin sarı mezheb koluna bağlı olan bu Lama Tapınak’ındaki lamalar, her sabah dinin sembolü olan çan sesi ile güne başlıyorlar. Hindistandan Tibet’e geçen Budizm birçok farklı filozofiye sahip olup, sarı meshep bunlar içinde en modern düşüncede olanı. Sarı meshep lamalarının seks hayatı ve çocuk sahibi olmaları yasak değil... Sarı, kırmızı reklerde boyalı dış yapısıyla muhteşem görünümdeki tapınağın içerisinde hemen herşey sarı altın renginde, pırıl pırıl parlıyor. Tapınağın içinde Tibetten getirilen devasa büyüklükteki 18 metre yüksekliğindeki Tsongkhapa heykeli, bugün bir tapınak içindeki en büyük Buda figürü olarak biliniyor. Tibette tek parça halinde bütün bir ağaç oyularak yapılan heykel, bugünki mekanına getirildikten sonra etrafına tapınak inşa edilmiş... Tapınaklarda Buda’nın hayatını uzatmak için mumlar yakılırken, tütsüler budanın ilahi ve maneviyetinin sembolü olarak söndürülmüyor. ‘Hayatta iyi biriysen, cennete gidersin’ inancının hakim olduğu Budizm de hergün ibadet edilmiyor. Reinkarnasyona ve pratik yaparak Nirvanaya ulaşılacağına inanılıyor.

Sarı rengin hakimiyetinde ışıltılı Buda tapınaklarına karşılık, Taoizim inancının Pekin deki en muhteşem ibadet yeri olan Cennet Tapınağı, sade ve gösterişsiz. Çin’in antik döneminden beri süregelen, Taoizim, harmoni üzerine kurulu... Taoizm, Çin de hayatın kendisi... Taoizme inananlar, harmoniyi bozduğu için altın ve gümüş takmıyorlar. Altın sıcak, gümüş soğuk bir metal olarak kabul ediliyor. Gümüş takınca soğuk olacağına inanılıyor. Dini inanca en uygun değerli taş Jade... Canlı bir taş olan Jade, ne sıcak, ne soğuk, harmoni içinde deniliyor.

Sabahın erken saatlerinde, genelde 6-8 arası, parklar ve tapınak bahçeleri taiçi yapan, çoğu ortayaşın üzerindeki halkla dolup taşıyor. Uzun hayata inanılan ve ölünce insan ruhunun ortadan kaybolmayacağı düşünülen Taoizmde taiçi yaparak hayat süresinin uzatılabileceği inancı hakim. Gölge boksu olarak da bilinen taiçi de eklemler yavaş hareket ettirilerek, vücuttaki enerji akışı dengeleniyor ve böylece sağlıklı ruhsal denge kurulabiliyor.

TAOİZM Tao, ya da Yol, hiçbir zaman kelimelere dökülmemiştir. Daha ziyade, içte olanı keşfetmek onu arayana bırakılmıştır. Lao-Tzu şöyle belirtmiştir bunu: "İsim verilen Tao, ölümsüz Tao değildir." Taoizm insanın ruhsal varlık düzeyiyle ilgilenir. Tao-Te-Çing' de şuurlanmış insan bambuya benzelilir : Dik, basit, dışarıda olanlara yararlı ve içi boş. Nurlu boşluk Tao' nun ruhudur, ama onun kendiliğinden oluşunu, sonsuz yenilenişini hiçbir kelime tasvir edemez. Bu inançta olanlara Tao'yu her yerde, her varlıkta, her şeyde görmesi öğretilir. Taoizme ait türbeler bu dine önderlik eden, şefaat eden ve tapanları koruyan ilahi varlıkların yerleridir Taoizmde bir "hareketsizlik" terimi vardır Bu, hiçbir hareketin olmadığı anlamında kullanılmaz; daha ziyade doğal olarak ortaya çıkan ihtiyaçların üstüne çıkmamaktır, planlanmış harekette bulunmamaktır, en iyi sonuçlara ulaşabilecek minimum hareketi aşmamaktır. Eğer biz sakin kalır Tao' nun içsel uyarılarını dinlersek, çok çaba harcamadan ve verimli bir şekilde yaşayabiliriz. Yani biz kendimiz oluruz. Kuruluşu : Taoizm, 2500 yıl kadar önce Çin' de başladı.