OSMAN B. AFFAN (ra)
 
Haya abidesi, Raşid Halifelerin üçüncüsü. Osman (ra) b. Affan b. Ebil-As b. Ümeyye b. Abdi's-şems b. Abdi Menaf el-Kuresî el-Emevî Ebu Amr olan künyesi, Müslüman olduktan sonra Peygamber'in kızı Rukiyye'den Abdullah isminde bir oğlu olunca 'Ebu Abdullah' diye değiştirilmiştir. Künyesi, "Ebû Abdullah'tır. Ona, "Ebu Amr" ve "Ebu Leyla" da denilirdi. Lakabı ise ''zinnnureyn''dir.

Doğumu
Osman (ra), meşhur Fil Olayı'ndan 6 sene sonra yani hicretten 47 yıl önce dünyaya gelmiştir. Buna göre Hz. Muhammed (sav)'in peygamberlikle serfiraz kılındığı yılda, Hz. Osman (ra) 34 yaşındaydı.

Ailesi
Ümeyyeoğulları ailesine mensup olup, nesebi beşinci ceddi olan Abdi Menaf'ta Rasûlullah ile birleşmektedir. Annesi, Erva binti Küreyz b. Rebia b. Habib b. Abdi Şems'tir. Büyükannesi ise Rasûlullah'ın halası Abdülmuttalib'in kızı Beyda'dır.

Rasûlullah'ın iki kızı ile evlilik yapmıştır. Rukiyye'nin hicretin 2. senesinde vefatından sonra Ümmü Gülsüm ile evlendi. Rukiye'den Abdullah adlı bir oğlu olmuş, fakat hicretin 4. senesinde 6 yaşında iken vefat etmiştir. Daha sonraları Fahite b. Gazvan, Ümmü Amr binti Cündüb, Ümmü Benîn binti Uyeyne ve Naile isimli hanımlarla hayatını birleştirmiştir. Amr, Halid, Ebân, Ömer, Meryem adlı çocukları Ümmü Amr binti Cendel'den, Abdulmelik adındaki çocuğu da Ümmü Benîn binti Uyeyne'den olmuştur. Bunlar arasında en meşhuru Eban adındaki oğludur.

Şemaili
Osman (ra), güzel yüzlü, pek nazik, gür sakallı, orta boylu, omuzlarının arası açık ve oldukça sık saçlıydı.

İslam’dan Önceki Hayatı
Müslüman olmadan önceki hayatına ait kaynak kitaplarımızda çok bilgiye rastlayamadığımız Hz. Osman (ra), gençliğinde ticaretle meşgul oluyordu. Ticarî muameleleri çok dürüst olduğu için, halk arasında bu yönüyle meşhur olmuştur.

İslam’a Girmesi
Hz. Ebû Bekir'in (ra) daveti neticesinde Osman b. Affan iman etmiştir.

Hicreti
İki Habeşistan hicretine de katılmıştır. Medine'ye hicret etmekle emrolunduğunda, Osman (ra) diğer Müslümanlarla birlikte Medine'ye hicret etti.

İslam’a Hizmeti
Bir Yahudinin mülkiyetinde olan Rume kuyusunu yirmi bin dirheme satın alarak bütün Müslümanların istifadesine sunmuştu.

Osman (ra), hanımı Rukayye ağır hasta olduğu için, Rasûlullah'ın izniyle Bedir savaşından geri kalmıştı. Bedir Savaşı hariç, müşriklerle ve İslam düşmanlarıyla yapılan bütün savaşlara katılmıştır.

Halifeliği
Hz. Ömer (ra), yaralanınca seçtiği kişiler komuoyu yoklaması da yaparak Osman (ra)'ı halife seçmişlerdir.

Osman (ra), devlet idaresini devraldığı zaman İslam fetihleri hızlı bir şekilde devam ediyordu.  Bu dönemde İslam ordusu Cûzecân, Talikan, Faryab ve Belh, Toharistan bölgesindeki şehirlerin hemen hemen bütününü, Kıbrıs ve Rodos adaları ile Ifrıkiyye bölgesini fethetti. Anadolu içlerinden Tiflis'e kadar olan bölge fethedildi.

Bazı fitneler neticesinde çıkan isyan olayları sırasında vefat etti.